บทนำ
การเลี้ยงกบถือเป็นอาชีพเสริมและกิจกรรมทางการเกษตรที่น่าสนใจมากในปัจจุบัน เพราะใช้พื้นที่น้อย ใช้ต้นทุนต่ำ และใช้เวลาเลี้ยงเพียง 2-3 เดือนก็สามารถจับขายหรือบริโภคได้แล้ว สำหรับผู้ที่มีพื้นที่จำกัด เช่น คนในเมือง หรือผู้ที่อยากเริ่มต้นทดลองเลี้ยงแต่วัตถุดิบมีจำกัด การใช้ ‘ขวดพลาสติก’ หรือ ‘ยางรถยนต์เก่า’ มาดัดแปลงเป็นบ่อเลี้ยงกบถือเป็นทางเลือกที่ตอบโจทย์อย่างยิ่ง ทำง่าย ประหยัด และนำไปปฏิบัติได้จริงทันที
อุปกรณ์ที่ต้องเตรียม
การเตรียมอุปกรณ์ให้พร้อมจะช่วยให้การสร้างบ้านให้กบดำเนินไปอย่างราบรื่น โดยแบ่งตามประเภทวัสดุที่เลือกใช้ดังนี้ครับ:
- สำหรับชุดขวดพลาสติก: ขวดน้ำพลาสติกขนาด 1.5 ลิตรขึ้นไป (จำนวนตามต้องการ), คัตเตอร์หรือกรรไกร, เชือกฟางหรือลวดสำหรับมัด, ดินร่วนหรือกาบมะพร้าวสับ (สำหรับทำความชื้น)
- สำหรับชุดยางรถยนต์เก่า: ยางรถยนต์เก่า 1-2 เส้น, แผ่นพลาสติกหนา (ปูรองพื้นยางรถยนต์เพื่อกันน้ำซึม), ตาข่ายไนลอนสีฟ้าหรือฝาชีสำหรับปิดกันกบกระโดดหนี
- อุปกรณ์ทั่วไป: ลูกกบหรือกบนา (ขนาดประมาณเหรียญบาทหรือนิ้วกว่าๆ), อาหารเม็ดสำเร็จรูปสำหรับกบ (โปรตีนสูง 30-40%), ผักตบชวาหรือเศษกระเบื้อง/อิฐมอญ (สำหรับให้กบหลบซ่อน)
ขั้นตอนการทำอย่างละเอียด
เมื่อเตรียมอุปกรณ์ครบแล้ว มาดูขั้นตอนการทำทีละสเต็ปกันเลยครับ:
1. ขั้นตอนการเตรียมบ่อเลี้ยง
กรณีใช้ขวดพลาสติก: นำขวดน้ำพลาสติกมาล้างให้สะอาด ใช้คัตเตอร์เจาะด้านข้างขวดเป็นช่องสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาดพอประมาณ (เพื่อให้ใส่กบและอาหารได้) จากนั้นเจาะรูเล็กๆ ที่ก้นขวด 2-3 รูเพื่อให้น้ำระบายได้ ไม่ขังจนเน่า นำขวดมาวางแนวนอนหรือมัดรัดต่อกันเป็นแถวตามความเหมาะสม
กรณีใช้ยางรถยนต์: นำยางรถยนต์มาล้างทำความสะอาด วางทับซ้อนกัน 2 ชั้น (หรือชั้นเดียวก็ได้) นำแผ่นพลาสติกหนามาปูรองด้านในยางรถยนต์ให้มิดชิดเพื่อกักเก็บน้ำ เติมน้ำสะอาดลงไปสูงประมาณ 2-3 นิ้ว (ไม่ต้องให้ลึกมาก เพราะกบยังเล็ก)
2. การจัดสภาพแวดล้อมจำลอง
ใส่ผักตบชวา เศษอิฐมอญ หรือท่อนไม้เล็กๆ ลงไปในบ่อ เพื่อให้กบมีที่เกาะพักผ่อนและหลบซ่อนตัว เนื่องจากกบชอบความร่ม and บรรยากาศที่ไม่โล่งจนเกินไป
3. การปล่อยลูกกบลงเลี้ยง
นำลูกกบที่เตรียมไว้ปล่อยลงบ่ออย่างนุ่มนวล ช่วงแรกควรปล่อยในปริมาณที่เหมาะสม ไม่หนาแน่นจนเกินไป (เช่น ยางรถยนต์ 1 เส้นควรใส่ลูกกบประมาณ 15-20 ตัว) เพื่อป้องกันการแย่งอาหารและกัดกันเอง
4. การให้อาหารและการจัดการน้ำ
ให้อาหารเม็ดสำเร็จรูปวันละ 2 ครั้ง (เช้า-เย็น) ในปริมาณที่กบกินหมดภายใน 15-20 นาที หากมีอาหารเหลือต้องรีบตักออกเพื่อไม่ให้น้ำเน่าเสีย สำหรับน้ำในบ่อควรเปลี่ยนทุกๆ 2-3 วัน หรือสังเกตว่าเริ่มมีกลิ่นคาว เพื่อป้องกันโรคผิวหนังในกบ
เคล็ดลับเพิ่มเติม
- การป้องกันกบหนี: กบเป็นสัตว์ที่กระโดดเก่งมาก โดยเฉพาะเวลากลางคืน ดังนั้น บ่อขวดพลาสติกหรือยางรถยนต์ต้องมีตาข่ายไนลอนหรือฝาชีปิดให้มิดชิดเสมอ
- การคัดขนาด (คัดไซส์): เมื่อกบเริ่มโต ให้หมั่นคัดแยกตัวที่โตเร็วกว่าแยกออกไปอีกบ่อ เพราะกบใหญ่จะกินกบเล็กเป็นอาหาร
- แสงแดด: ควรวางบ่อเลี้ยงในที่ร่มรำไร มีแสงแดดส่องถึงบ้างเล็กน้อย หลีกเลี่ยงการตากแดดจัดตลอดวัน เพราะจะทำให้น้ำร้อนและกบตายได้
- ความสะอาดคือหัวใจสำคัญ: การเปลี่ยนน้ำสม่ำเสมอจะช่วยให้กบโตไว ปราศจากโรค และไม่มีกลิ่นเหม็นรบกวนบ้านเรือน